نمایش ˝فنز˝ به کارگردانی محمد رحمانیان با حضور ستارگان سینما و تئاتر از جمله نمایشهایی با مضمون فوتبالی بود که در تاریخ معاصر تئاتر ایران نامی ماندگار خواهد بود.
مردم ایران علاقه و توجه خاصی به هنرمندان و فوتبالیستها دارند با وجودی که این دو قشر تفاوتهای زیادی باهم دارند مردم دوست دارند آنها را از نزدیک ببینند و با آنها عکس یادگاری بگیرند! حال تصور کنید در این میان یک نمایش پر از ستارههای محبوب سینما و تئاتر با مضمون جذاب و پر از تعلیق فوتبال بروی صحنه بیاید..
نمایش "فنز" به کارگردانی و نویسندگی محمد رحمانیان از روز چهارشنبه ۲۱ تیرماه ۱۳۸۴در سالن چهارسو تئاتر شهر تهران بر روی صحنه رفت. این نمایش قبل از شروع تاریخ اجرا با استقبال بسیاری مواجه و بلیط های آن از قبل پیش فروش شده بود.
حضور بازیگران سرشناس سینما به ویژه پرویز پرستویی در این نمایش جدا از سابقه محمد رحمانیان در زمینه نمایش در این استقبال بسیار موثر بود. نام نمایشنامه از حروف اول اسامی شخصیت های داستان نمایش گرفته شده بود. فرانكی (پرویز پرستویی)، اگنس (ترانه علیدوستی)، نانسی (مهتاب نصیرپور) و سانی (حبیب رضایی) كه اعضای یك خانواده هستند.نمایش با معرفی شخصیت های داستان آغاز و سپس موضوع داستان و دغدغه های شخصیت های آن آشكارشد.
ویژگیهای بازی فوتبال و اوج و فرودها، شادی و غمها و دلهرههای لحظه به لحظه در جریان یك مسابقه بر روی تماشاگران، خود یك نمایش درام است. تسلط این جو در فضای خانواده گروه فنز به خودی خود كشش زیادی در داستان ایجاد کرده بود. طراحی صحنه متاثر از فضای داستان به پیشبرد خط داستانی کمک میکرد خانههای كه یك خانواده معمولی انگلیسی در دهه 60 در آن زندگی میكنند به گونهای طراحی شده بود تا جذابیت داستان زندگی شخصیتهای نمایش تحت تأثیر جو فوتبال توسط بازیگران راحت تر و متنوعتر بیان شود.
"فنز" نمایشی است كه در یك خانواده انگلیسی در دهه 60 میگذرد و فوتبال دوستی محور اصلی آن بود، به طوری كه تمام وقایع دیگر در این خانواده با زمان و تاریخ یك مسابقه فوتبال در خاطر اهالی نقش بسته است.
جذابیت بازی فوتبال و هیجانات جانبی آن و داستان ملموس آن برای تماشاچی ایرانی با بازی خوب بازیگران نمایش، سبب شد كه تماشاچیان به وجد بیایند و از این نمایش استقبال چشمگیری داشته باشند .
این نمایشنامه به نویسندگی و كارگردانی محمد رحمانیان و با هنرمندی پرویز پرستویی، مهتاب نصیرپور، حبیب رضایی، ترانه علیدوستی و احمد مهرانفر به روی صحنه رفت صدای گزارشگر در این نمایش، صدای عادل فردوسی پور بود.
سایت فوتبال "گل"، روز دوشنبه 11 مهر 1384درباره "فنز" نوشت: یك نمایش با موضوع هواداران تیم فوتبال منچستریونایتد انگلیس كه در تهران روی صحنه رفته، با اقبال عمومی بسیاری از هنردوستان مواجه شده است. "گل" به نقل از گزارشی كه خبرگزاری رویترز منتشر كرده، افزود: ایرانیها گروه گروه برای تماشای نمایش F.A.N.Sكه در مورد یك خانواده فوتبال دوست ساكن شهر منچستر در سال ۱۹۶۰ساخته شده، به سالن تئاتر میآیند. داستان نمایش از این قرار است كه "فرانكی" مرد خانواده، برادر، خواهر و همسرش را به تشویق تیم منچستریونایتد مجبور میكند اما سلطه او بر خانواده، بعد از آشنایی نانسی با یك راننده تاكسی كه هوادار تیم منچسترسیتی است، خدشه دار شده و عشق آنها منجر به پایانی پیچیده برای این داستان میشود.
با آغاز هفته، نمایشهای جدید برای ورود به شبکه خانگی بررسی میشوند، تئاتر آزاد نیز به این طرح وارد میشود.
علیرضا مصلح تهرانی مدیر بخش تئاتر خانگی بیان کرد: سه نمایش جدید که آثار اجرا شده در جشنواره صاحبدلان بودند ضبط و وارد شبکه نمایش خانگی شدند.
وی ادامه داد: این آثار به ترتیب نمایشهای" دوچرخ موازی" به کارگردانی عباس جانفدا ،"ستارهها رو به ما میدرخشند" به کارگردانی محمد حسن زاده ، "عزا در فضا" به کارگردانی رامتین بالف و " نیمه شب دوم اسفند" به کارگردانی یعقوب صدیق جمالی هستند.
تهرانی همچنین خبر از ضبط نمایشهای روی صحنه داد و بیان کرد: ضبط نمایشهای "خانه سربی" به کارگردانی علی نرگس نژاد و "کمدی باغ شازده" کار محمد زواربیریا مطرح شده و منتظر جواب شورای طرح تئاتر در خانه برای شروع کار هستیم.
وی عنوان کرد: پیشنهاد ضبط سه اثر از نمایشهای آزاد نیز داده شد که در صورت قابلیت، این آثار نیز وارد طرح تئاتر در خانه میشوند.
در هفتههای پایانی اجرای نمایش "روز سیاوش" کار شکرخدا گودرزی توسط این طرح ضبط و به زودی وارد بازار فرهنگی میشود.
در راستای تأكید معاون محترم امور هنری بر ایجاد و ساماندهی تشكل های تئاتری، شیوهنامه برگزاری جشنوارههای تئاتر استانی تدوین شد.
به گزارش هنرآنلاین، در راستای سیاستهای راهبردی وزارت متبوع و تأكید معاون محترم امور هنری بر ایجاد و ساماندهی تشكل های تئاتری در راستای حمایت از اجرای عمومی آثار در شهرستانها با هدف ارتقاء سطح كیفی آثار و ارتباط مؤثر تماشاگران با آثار نمایشی و گزینش آثار برجسته شهرستانهای كشور جهت حضور در جشنواره بین المللی تئاتر فجر به عنوان آیینه تمام نمای فعالیت های نمایشی كشور ، همچون سالیان گذشته جشنواره های تئاتر استانی توسط ادارات كل فرهنگ و ارشاد اسلامی با مشاركت اداره كل هنرهای نمایشی برگزار خواهد شد .
از آنجایی كه جشنواره های تئاتر استانی مرحله ی آغازین حضور گروههای برگزیده در جشنواره بین المللی تئاترفجر خواهد بود ، این شیوه نامه به جهت ایجاد وحدت رویه بین استانها در برگزاری و انتخاب آثار تنظیم گردیده است .
الف) زمان برگزاری جشنواره :
الف ـ 1 جشنواره ی تئاتر استانی با توجه به شرایط خاص اقلیمی در فاصله زمانی 20 مرداد ماه تا 15 مهرماه 92 با اولویت استانهای سردسیر آغاز و می بایست تمامی استانها حداكثر تا 15 مهرماه جشنواره های خود را به پایان رسانند .
الف ـ 2 با در نظر گرفتن ماه مبارك رمضان در تیر و مرداد ماه 1392 و همچنین فرارسیدن ماه محرم وصفر در ماههای آبان ، آذر و دی و زمان بندی خاص برگزاری جشنواره تئاتر منطقه ای ، در صورت عدم برگزاری جشنواره در تاریخ ذكر شده توسط استان ، اداره كل هنرهای نمایشی پذیرای گروههای برگزیده جشنواره آن استان در جشنواره منطقه ای نخواهد بود .
الف ـ3 اعزام گروههای منتخب جشنواره ی تئاتر استانی به تئاتر منطقه ای با توجه به زمان برگزاری جشنواره و ترتیب استانها صورت خواهد گرفت .
الف ـ 4 زمان و مكان برگزاری جشنواره های تئاتر منطقه ای متعاقباً اعلام خواهد شد .
الف ـ 5 ادارات كل استانها می بایست تا 20 خرداد ماه 1392 فراخوان جشنواره براساس شرایط عمومی این شیوه نامه به همراه زمان پیشنهادی برگزاری را به اداره كل هنرهای نمایشی به صورت مكتوب اعلام دارند .
ب) شرایط عمومی برگزاری :
ب ـ 1 جشنواره به جز بخش رقابتی به تشخیص دبیر جشنواره می تواند میزبان آثار نمایشی در بخش های دیگری همچون میهمان ، ویژه ، جنبی یا ... باشد .
ب ـ 2 بخش رقابتی جشنواره كه برگزیدگان آن در جشنواره منطقه ای حضور خواهند یافت صرفاً اختصاص به آثار ایرانی با اولویت متون نویسندگان بومی خواهد داشت .
ب ـ 3 بخش مرور تئاتر ایران در سال 92 جشنواره بین المللی تئاتر فجر پذیرای آثاری كه در جشنواره های استانی و منطقه ای اجرا شده اند نخواهد بود . آثاری كه در بخش های غیررقابتی جشنواره های استانی حضور دارند از این قاعده مستثنا هستند .
ب ـ 4 تمامی آثار حاضر در بخش رقابتی جشنواره های استانی می بایست از آبان 1391 تا دو هفته پیش از برگزاری جشنواره استانی 92 حداقل 5 شب اجرای عمومی در شهرستان محل تولید داشته باشند .
ب ـ 5 در جشنواره تئاتر استانی صرفاً آثار صحنه ای مورد داوری و انتخاب قرار خواهند گرفت . بنابراین كارگردانان نمایش های خیابانی جهت حضور در جشنواره بین المللی تئاتر فجر لازم است در جشنواره بین المللی تئاتر خیابانی مریوان شركت یا طبق فراخوان سی و دومین جشنواره بین المللی تئاترفجر عمل كند.
ب ـ 6 نمایشهای حاضر در بخش رقابتی جشنواره نباید توسط همان گروه ( كارگردان و یا بازیگران ) در هیچ یك از جشنواره های استانی منطقه ای و سراسری بین المللی شركت كرده باشند .
ب ـ 7 ارائه مجوز كتبی نویسنده برای اجرای عمومی و شركت در جشنواره به هنگام ارائه درخواست از سوی كارگردان الزامی است . ( مسئولیت پذیرش آثار بدون مجوز به عهده اداره كل استان می باشد .)
ب ـ 8 به منظور حمایت از تولید نمایشنامه های جدید و آرشیو این آثار ضروری است نمایشنامه ی اجراهای برگزیده جشنواره های استانی بر روی لوح فشرده در محیط word یا از طریق پست الكترونیكی d_jashnvareha@yahoo.com به هماهنگی تئاتر استانها ارائه شود .
ب ـ 9 چنانچه در هر مرحله ای از انتخاب آثار مغایرتی با بندهای پیش گفته اثبات گردد اداره كل هنرهای نمایشی ، گروه نمایشی را از حضور در جشنواره های منطقه ای و فجر باز خواهد داشت .
ج) هیأت های انتخاب و داوری
ج ـ 1 با توجه به ب ـ4 بدیهی است كه جشنواره تئاتراستانی مرحله انتخاب متن نخواهد داشت و این امر در فرایند اجرای عمومی آثار توسط شورای ارزشیابی و نظارت شهرستان یا استان انجام شده است . از این رو تشریح این نكته در فراخوان جشنواره جهت شفافیت فرایند انتخاب آثار( به صورت دیدن اجرای زنده آثار یا فیلم آنها) ضروری است.
ج ـ 2 ضروری است نسخه ای از فهرست آثار متقاضی حضور در جشنواره استانی ( فرم شماره 1 ) و صورتجلسه هیأت انتخاب آثار پس از تأیید مدیر كل به اداره كل هنرهای نمایشی ارسال گردد .
ج ـ 3 هیأت داوران جشنواره تئاتراستان متشكل از 3 نفر ( یك نفر از هیأت داوران به عنوان ناظر و نماینده اداره كل معرفی می شود ) با حكم مدیر كل هنرهای نمایشی خواهد بود .
ج ـ 4 حق الزحمه هیأت داوران و هزینه های ایاب و ذهاب هیأت به عهده اداره كل هنرهای نمایشی خواهد بود.
ج ـ 5 انتخاب و اعزام منتقد جهت برگزاری جلسات نقد و بررسی در جشنواره بنا به تقاضای اداره كل استان با پرداخت حق الزحمه و هزینه ایاب و ذهاب از سوی اداره كل هنرهای نمایشی انجام می گیرد .
ج ـ 6 به روال 2 سال گذشته در هنگام برگزاری جشنواره های منطقه ای به پوستر برگزیده جشنواره های استانی كه آثار آنها در جشنواره های منطقه ای حضور دارد جایزه ای تعلق می گیرد . از این رو شایسته است فایل پوستر جشنواره های استانی قبل از برگزاری جشنواره برای قضاوت و هم چنین پوشش اخبار در سایت ایران تئاتر به پست الكترونیكی d_jashnvareha@yahoo.com یا هماهنگی تئاتر استان ها ارائه گردد.
انتخابات در حقیقت یک مولفه فرهنگی است که مسائل سیاسی را در خود پذیرفته اما هویت آن همچنان فرهنگی باقی مانده است. پس میتوان گفت که هنرمندان با حضور در عرصه انتخابات شورای شهر، درست در جای خود ایستادهاند.
الف. ما غلط مصطلح زیاد داریم در ادبیاتمان. ادبیات امروزمان. ادبیاتی که به آن میگویند "شهری" یا صریحتر از آن؛ "کوچهبازاری". کلمات زیادی به کار میبریم که در میان آنها، از این غلطهای مصطلح پر است. از طرفی، ضربالمثلهای زیادی هم به کار میبریم که سرجای اصلیاش استفاده نمیشود اما به طرز شگفتآوری طرف مقابل منظورمان را به خوبی درک میکند. مثلا میخواهیم بگوییم کاری را با زحمت و مشقت زیاد به پیش میبریم از ضربالمثل "کج دار و مریز" استفاده میکنیم. اما مطمئنا، در این ضربالمثل، منظورمان اینگونه است: "کژدار و مریض"! غافل از آنکه منظور ضربالمثل اصلی، قرار گرفتن در یک شرایط متناقض است، بهگونهای که طرف مقابل ظرف روغن به دستمان داده میگوید آقا! ظرف را کج نگه دار و مواظب باش از ظرف بیرون مریزد!
از این دست نمونهها زیاد است در ادبیات شهری ما که اگر بخواهیم مثبتاندیش باشیم، نشاندهنده ظرفیت بالای زبان ما دارد در این بازار هجوم کلمات و اصطلاحات بیگانه. اما یکی از اشتباهات مصطلحی که کمتر به آن پرداخته شده است و البته این اشتباه، به طرز عجیبی، برای جامعه ما نقش استراتژیکی هم دارد، این شعر است: "هنر نزد ایرانیان است و بس". اگر مراکز مختلف نظرسنجی زحمت بکشند و بروند میان مردم و درباره سراینده این شعر و مصرع دوماش (از کجا معلوم خود مصرع دوم شعر نباشد!؟) بپرسند، درصد قابل توجهی پاسخ منفی خواهند داد به این پرسشها. خدای ناکرده این سخن را حمل بر بیسوادی و بیاطلاعی مردمان نکنید، بلکه منظور استیلای رسانهها و آدمهای صاحب تریبون است که به راحتی میتواند یک غلط مصطلح را تبدیل به یک اصل بدیهی و حتی استراتژیک و ایدئولوژیک کند. بله! جهت اطلاع عده کمی از هموطنانی که علاقه زیادی به این مصرع شعر دارند و از شاعر و مصرع این طرفی یا آنطرفیاش کمتر اطلاع دارند، باید عرض کنیم که فردوسی بزرگ شاعر شعر اصلی است و این مصرع، نسخه جعلشده آن است و در هیچ جایی از شعر فارسی شما چنین شعری نمیتوانی بیابی. اصل شعر این است: "هنر نیز ز ایرانیانست و بس/ ندارند کرگ ژیان را به کس".
این شعر مربوط به داستان پادشاهی بهرام گور است و در ادامه اش می سراید: "همه یکدلانند و یزدانشناس/ به نیکی ندارند ز اختر سپاس". و لازم به توضیحی کوتاه و هر چند تکراری است که فردوسی بزرگ در این دو بیت قصد نشان دادن برتری ناسیونالیستی و نژادپرستانه ندارد و قصد دارد بگوید ما ایرانی ها از قافله عقب نیستیم که هیچ، جزو طلایه داران و صف اول پیشرفتیم. این موضوع را البته تاریخ در همان برهه گواهی داده است. البته منظور شاعر از "هنر" آنچه که ما امروز بیشتر با عنوان "آرت" (art) و صنعت زیباشناسانه سراغ داریم نیست، بلکه منظور، هنر رزم و هماوردی است که به گواه تاریخ، همان گونه است که فردوسی بزرگ سروده است.
ب.مدتی پیش، عدهای از هنرمندان کشورمان دربعضی از استانها برای ثبتنام در انتخابات شورای شهر دست به کار شدند و توجه رسانهها را این بار در عرصهای دیگر به خود جلب جلب کردند. در همان برهه، از گوشه و کنار بسیار شنیده شد که از حضور هنرمندان در این عرصه به عنوان پا گذاشتن در وادی سیاست، انتقاداتی صورت میگیرد. واقعا حضور در انتخابات شورای شهر یک عمل "سیاسی" محسوب میشود؟ جدا از نوع انتخابات، باید به این نکته اشاره کنیم که مفهوم "انتخابات" پیش از آنکه سیاسی باشد، در ذات خود، یک عمل و کنش فرهنگی است. یک جامعهای برای آنکه آیندهای بهتر داشته باشد، اعضایش را دور هم جمع میکند و بهترینهایش را به را میگذارد و آنکه اقبال بهتری داشت، انتخاب میشود. بنابراین "انتخاب درست" که زیرمجموعه "انتخابات" است بیشک فرهنگی است و لاغیر. پس، انتخابات در حقیقت یک مولفه فرهنگی است که مسائل سیاسی را در خود پذیرفته اما هویت آن همچنان فرهنگی باقی مانده است. پس میتوان گفت که هنرمندان با حضور در عرصه انتخابات شورای شهر، درست در جای خود ایستادهاند. اغلب قریب به اتفاق آنها، در نزد مردم شناختهشدهاند بنابراین سودای دیده شدن هم از سیاهه اتهامات آنان خط خورده است.
ج.شهر مکانی است شامل مقولات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، ورزشی، سیاسی. در نگاه نخست، برخی مردمان، موضوع و کیفیت شهر را در ابعاد فیزیکی و ظاهری آن مورد بررسی و سنجش قرار میدهند. در حالی که این نگاه، اشتباه و غلط نیست اما از کمال و عدالت هم کمی به دور است. آنچه که شهر را صاحب هویت میکند، ساکنان است. پس از آن، روابط و ظواهر، به فلسفه وجودی آن کمک میرسانند. بنابراین کسانی که قصد دارند بر ساز و کار شهر نظارت داشته باشند، ابتدا میباید نگاهی فرهنگ و اجتماعمحور داشته باشند تا بتوانند از پس وظیفهمندی خود به درستی برآیند.
د.بنابراین با کنار هم گذاشتن، موارد بالا میتوان به نتیجه رسید که حضور بلامنازع سیاستمداران یا اقتصادیاندیشان در عرصه انتخابات (در اینجا انتخابات شورای شهر)، از بیخ و بن دارای ایراد است و باید برای حضور سایر اقشار نخبه، از جمله هنرمندان را نیز آغوش باز کرد. حال اینکه هنرمندان توانایی انجام مسوولیتهای کلان و در یک کلام "مدیریت" را دارا هستند یا نه، مقولهای دیگر است که در اولویت دوم موضوع قرار میگیرد. گر چه همه به این موضوع اذعان دارند که هنرمندان انگشتشماری در ایران بودهاند که توانستهاند به عنوان مدیر، کارنامه قبولی بگیرند، اما باید این نکته را در نظر داشت که با مدرن شدن ارتباطات میان آدمها و افزایش تجربه در جماعت هنرمندان برای مدیریت کردن، میتوانیم امیدوار باشیم که این قشر، حرفهای تازهای برای گفتن خواهند داشت.
عطاءالله کوپال گفت: از رئیس جمهور آینده کشور اسلامی عزیزمان تقاضا دارم علاوه بر سرکشی به مراتع و مزارع و صنایع، حداقل سالی یکی دو بار هم به تماشای تئاتر تشریف ببرند.
عطاءالله کوپال نمایشنامه نویس، کارگردان تئاتر و مدرس دانشگاه درباره خواسته و پیشنهاد خود خطاب به رئیس
جمهور آینده کشور اظهار داشت: از رئیس جمهور آینده کشور اسلامی عزیزمان تقاضا دارم علاوه بر سرکشی به
مراتع و مزارع و صنایع، حداقل سالی یکی دو بار هم به تماشای تئاتر تشریف بیاورند.
وی با اشاره به لزوم تجدید نظر در بودجه اندک تئاتر کشور تصریح کرد: ایشان باید به دیدن تئاتر بیایند تا از نزدیک
ببینند که بودجه دیررَسِ تئاتر و البته ناچیز آن که مصوب مجلس شورای اسلامی است چقدر به چهارچوب و بدنه تئاتر
کشور لطمه زده است.
این مدرس دانشگاه افزود: آقای رئیسجمهور! ببینید بودجه دیررَسِ تئاتر با اهالی تئاتر و خانواده های آنها چه میکند
و در میزان و نحوه ارائه آن تجدید نظر کنید.
کوپال در پایان گفت: بودجهای که گاهی بعد از یک سال، به صورت نصفه و نیمه به دست تئاتری ها میرسد باید
دچار تجدید نظر شود و این را یک رئیس جمهور تئاتردوست درک خواهد کرد. باید تدابیری اندیشید تا هنرمندان مظلوم
تئاتر که عاشقانه به صحنه میآیند اینقدر دغدغه حمایت مالی را از سوی دولت نداشته باشند.
وبلاگ سینگو در بر دارنده مطالب تئاتر به صورت خاص و سایر هنر ها به صورت عام می باشد.
خواهشمندم این وبلاگ را از نظرات خوب و سازنده ی خود دریغ نفرمایید.
با تشکر محمد اکبری زاده کهتکی.